Гуногунии биологӣ — ин гуногунии ҳамаи мавҷудоти зинда дар Замин аст — аз генҳо то экосистемаҳо. Асоси онро гуногунии намудӣ ташкил медиҳад. Он миллионҳо намуди ҳайвонот, растаниҳо ва микроорганизмҳоеро дар бар мегирад, ки дар сайёраи мо зиндагӣ мекунанд.
Се намуди асосии гуногунии биологӣ
Генетикӣ
Гуногунии дохилинамудиро инъикос мекунад, ки бо тағйирпазирии афрод муайян карда мешавад
Намудӣ
Гуногунии организмҳои зинда — растаниҳо, ҳайвонот, занбӯруғҳо ва микроорганизмҳоро инъикос мекунад
Экосистемавӣ
Фарқиятҳои байни намудҳои экосистемаҳо, муҳити зист ва равандҳои экологиро дар бар мегирад
Ҳамаи намудҳои гуногунии биологӣ бо ҳам алоқаманданд: гуногунии генетикӣ гуногунии намудҳоро таъмин мекунад; гуногунии экосистемаҳо ва ландшафтҳо барои пайдоиши намудҳои нав шароит фароҳам меорад. Ҳар намуд ба гуногунӣ саҳм мегузорад.
Конвенсияҳо ва барномаҳои байналмилалӣ
190 кишвар ба конвенсия ҳамроҳ шуданд. Он давлатҳоро ӯҳдадор мекунад, ки гуногунии биологиро ҳифз кунанд ва рушди устувори онро таъмин намоянд.
Барои таъмини истифодаи бехатари организмҳои генетикӣ тағйирёфта нигаронида шудааст. Аз ҷониби 143 кишвар имзо шудааст.
Конвенсия дар бораи тиҷорати байналмилалии намудҳои дар хатари нестшавии флора ва фауна. 172 давлати иштирокдор мунтазам вохӯрӣ мекунанд.
Конвенсия оид ба ҳифзи намудҳои муҳоҷири ҳайвоноти ваҳшӣ. Барои ҳифзи ҳайвоноте нигаронида шудааст, ки аз хушкӣ, об ва ҳаво муҳоҷират мекунанд. 104 давлат иштирокдоранд.
Асоси илмиро барои истифодаи устувор ва ҳифзи гуногунии биологӣ таҳия мекунад. Қарорҳои биосфериро ҳамчун лабораторияҳои зинда истифода мебарад.
Таҳдидҳо ба гуногунии биологӣ
Гуногунии биологии сайёра бо суръати нигаронкунанда барнагашта аз байн меравад дар натиҷаи фаъолияти васеи инсон:
Буридан ва сӯзондани ҷангалҳо
Истифодаи пестисидҳо ва заҳролудҳо
Хушк кардан ва пур кардани ботлоқҳо
Тағйирёбии иқлим
Усулҳои шикорчигонаи моҳидорӣ
Табдил додани минтақаҳои табиӣ ба массивҳои шаҳрӣ
Ифлосшавии об
Нобуд кардани рифҳои марҷонӣ ва бешаҳои мангр
Пас аз соли 2000 дар сайёра солона тақрибан 60 000 намуди биологӣ нопадид мешавад ва ин рақам пайваста меафзояд. Ин матлабро Директори генералии Барномаи СММ оид ба муҳити зист эълон кард.
